DEZE WEBSITE IS IN ONTWIKKELING

Diverse partijen en betrokkenen werken samen bij gebiedsontwikkeling. Zij doen dat allemaal vanuit een ander perspectief. Er is een groot gedeeld belang: verbetering van het gebied, deelbelangen en agenda’s kunnen verschillen. Hieronder diverse perspectieven op één buurt in transitie: de Sierpleinbuurt in Amsterdam Nieuw-West.

 

De bestuurder

‘Het heet niet voor niets de publieke ruimte. Wij mogen hier iets doen, waar bewoners en ondernemers voor betalen.’

Visie: Aanleiding is fysieke verandering, maar de ervaring van gebruikers is belangrijk: voor, tijdens en na de verandering geïnvesteerd in sociaal plan ism welzijnsorganisaties en bewoners. Vragen:

  • Wat knelt er nu?
  • Wat moet er behouden blijven?
  • Wanneer zijn we tevreden?

Methodieken/manieren van werken

  • Pleinanalyse door stedenbouwkundige (bv gebruik, opstelling vd markt, fietsen)
  • Informatietent op het plein
  • Mensen met verschillende belangen samen laten puzzelen, meedenken over een aantal ontwerpen, samen afwegingen maken
  • Wandelen door het gebied, bijvoorbeeld met laaggeletterde betrokkene
  • Werken met symbolen ipv tekst (afval)
  • Vraag in verhitte situaties: ‘Wat kunnen wij doen om het vertrouwen terug te winnen?’

Hinderende elementen

  • Grootstedelijke besluiten (zoals parkeer beleid)
  • Media
  • Wantrouwen, verstoorde verhoudingen

Bevorderend

  • Samen afgewogen besluiten nemen (met partijen die dat willen)> niet helemaal tevreden met de uitkomst, wel met het proces.
  • Bewoners leidende rol geven in besluitvorming en presentatie plannen
  • Heldere kaders
  • Plannen niet helemaal dichttimmeren

Rol bestuurder

  • Kaders stellen: wat kan er? Welke regels zijn er? Wat is het beleid? Hoeveel geld is er beschikbaar?
  • voor bewoners-gebruikers het gezicht van de ambtenaren (bewoners zijn opdrachtgevers)
  • voor ambtenaren het gezicht van bewoners-gebruikers (bestuurder verantwoordelijk voor beleid en kaders en als zodanig opdrachtgever ambtenaren)

Participatie ambitie document www.amsterdam.nl/bestuur-en-organisatie/beleidskader-participatie/

De ambtenaar 

‘In deze buurt is ervoor gekozen om naast de fysieke aanpassing ook economische en sociale ontwikkeleng mee te nemen.’

Paul Kok, programmamanager Sierpleinbuurt (V&OR, gemeente Amsterdam)

2019 besluit dienst Verkeer en Openbare Ruimte (V&OR) tot integrale aanpak herinrichting Sierplein

  • Fysiek: herinrichting plein met winkels, monument, kiosk en weekmarkt
  • Sociaal: cohesie in de buurt versterken en draagvlak en betrokkenheid vergroten
  • Economisch: winkeliers en markt op en rond het plein versterken

Fysiek

Methodiek: Plaberum

Betrokken partijen Sierpleinbuurt:

  • Bewoners
  • Ondernemers: winkeliers en vereniging van marktkooplui
  • Stichting 4 en 5 mei
  • Bestuur stadsdeel
  • Dienst V&OR

   

https://blvc.nl/projectfasen-volgens-het-plaberum-2017/ https://www.publicspaceinfo.nl/media/uploads/files/AMSTERDAM_2011_0005.pdf

Inspraak fysiek ontwerp

  • Tent Inspraak op schetsontwerpen in tent op het Sierplein. 300 reacties middels formulier, ontwerper was aanwezig. Analyse gemaakt van reacties.
  • Veel bijvangst, waardoor goed bekend is wat er leeft in de buurt, voorbeeld: tekeningen van striptekenaar voor Tourniairestraat, waardoor daar ook een participatietraject startte
    • Tent 2e keer: laten zien hoe die inbreng is omgezet naar een voorlopig ontwerp middels presentatie voorlopig ontwerp
  • Voorlopig ontwerp presentatie bij Pakhuis de Zwijger (digitaal)
  • Voorlopig ontwerp goedgekeurd door stadsdeelraad en vrijgegeven voor inspraak

Sociaal

  • Samensturing ism Combiwel (Sylvia de Goede), groep van 20-30 betrokkenen die maandelijks overleggen (digitaal sinds Corona)
  • Buurtconferentie: initiatief van betrokken bewoners, herfst 2021 (Sumadi Bambang Oetomo e.a.), de gemeente is uitgenodigd om erbij te zijn.

Economisch

Problemen winkeliers

+ los zand

+ veel op overleefstand

+ particuliere eigenaren zonder oog voor buurtbelang

Actie: Winkelstraatmanager geregeld voor 1 jaar (Jamal Schouten), die zowel praktische zaken als langere termijn voor winkeliers regelt bij de gemeente, voorbeeld: vlaggen voor het plein (zichtbaar resultaat)

De bewoners – programmamanager

‘We zijn op zoek naar een manier om de mens weer terug in het systeem te brengen. Als de gemeente burgers als kinderen behandelt reageren ze ook als kinderen. Burgers hebben dan niet het gevoel dat ze verantwoordelijkheid hebben voor die wijk.’

Sumadi Bambang Oetomo, programmamanager bewoners Sierpleinbuurt

Methodieken

Basis: Werken in de vertrouwensruimte – enlightened communication – deep democracy

  • Bijeenkomsten (fysiek en digitaal)
  • Wijkomgevingsvisie opstellen ‘Groeiend verhaal’ (ism De Ruimtemaker)
  • Buurtwandelingen
  • Stedebouwkundige analyse (ism HvA)
  • Communicatie zenden en ontvangen
  • Netwerk bouwen met betrokken partijen
  • Buurtconferentie (ism R en D, Eigenwijks,!Woon, Platform Van Deysselbuurt)

‘Je kunt zeggen dat bewoners de overheid wantrouwen, dat is ook vaak zo, maar je ziet dat door de manier waarop participatie is ingericht de overheid de bewoners ook wantrouwt. Dat moet je adresseren. Je moet elkaar leren vertrouwen, daar moet je de tijd voor nemen.’

Basismethodiek: enlightened communication – werken vanuit de vertrouwensruimte

‘Ik leg alle ideeën altijd voor. Je wilt de mensen niet dwingen in een bepaalde richting.’

Manier van werken

  • Alles overleggen met iedereen
  • Iedereen aan het woord laten
  • Elkaar niet overtuigen van het eigen gelijk
  • Alle ideeën in de pot laten, alles en iedereen blijft meewerken: bewoners, bedrijven, ambtenaren, politici.

Wat levert het op?

  • Prettige manier van samenwerken
  • Verrassend wat er naar voren komt
  • Je creëert ruimte voor andere dan alleen rationele overwegingen
  • Daardoor bouw je samen

‘Eigenlijk wordt iedereen er gelukkig van, ook de ambtenaren’

Wijkomgevingsvisie opstellen

Aan de hand van bewonersoverleg, interviews en buurtwandelingen stelt Ruimtemaker Frans Soeterbroek een Groeiend verhaal op: een visie van bewoners op de buurt. Bevindingen deelt en checkt hij in overleg. Vertaalslag tussen taal en bevindingen van bewoners en taal en bevindingen van overheid.

Voordeel: veel extra kennis over (buurt)rechten en vertaalslag ervaringskennis naar beleidskennis en andersom

Buurtwandelingen

Met een groep bewoners en betrokkenen door de buurt wandelen en noteren wat er prettig is en minder prettig.

Voordeel: Goed contact met de wijk, goed contact met elkaar

Nadeel: kost veel tijd om mensen te betrekken

Optie: wandelingen bijvoorbeeld op thema organiseren

Bijeenkomsten (fysiek en digitaal)

Groep bewoners en betrokkenen komt regelmatig bij elkaar om te overleggen over de buurt en de ontwikkelingen. Vooral in Coronatijd was moeilijk contact te houden: het wij-gevoel wordt minder en heeft consequenties voor het werk van -bijvoorbeeld- zzp-ers.

Voordeel: je leert elkaar kennen, kunt samen bedenken wat er nodig is en taken verdelen

Nadeel: Je hebt mensen nodig die tijd over hebben. Mensen met kinderen hebben geen tijd, mensen met te weinig geld hebben de focus op overleven, zzp-ers hebben betaald werk nodig.  

Dilemma: wat als je mensen betaalt voor het delen van hun expertise? Waar betaal je voor? Hoe ga je om met betalingen? Waarvoor wel, waarvoor niet?

Communicatie

  1. Straatinterviews

‘Je wilt dat er zoveel mogelijk mensen bij betrokken zijn.’

Actieve bewoners stellen vast dat ze een deel van de stem missen: mensen die laaggeletterd zijn of op de overleefstand staan. Ze willen interviews met de buurt. Door Corona loopt dat vertraging op.

Voordeel: Je bereikt meer mensen en krijgt informatie die je anders niet zou krijgen

Nadeel: Het kost tijd van buurtbewoners (en vakmensen, journalisten uit de buurt)

Dilemma: Hoe deel je de extra informatie? Uitgebreid of in steekwoorden?

  1. Informatie delen

‘In buurten gebeurt ontzettend veel, maar gewone media besteden daar gaan aandacht aan.’

Informatie in print: De Goeie Sier, een pagina in de Westerpost over Sierpleinbuurt

Informatie digitaal: Facebook en andere socials.

  • Voordeel: je deelt wat er gebeurt met meer mensen in één keer
  • Nadeel: het vraagt professionele aanpak (dat kost geld en/of tijd).

Netwerk bouwen met betrokken partijen

‘Netwerken gaat niet altijd planmatig of met een vaste agenda, soms is het per toeval dat je iemand tegenkomt. Als er iets is moet je elkaar kunnen bellen.’

Betrekken van partijen bij een visie en aanpak van de ontwikkeling van het plein en omgeving.

  • Ondernemers: willen geen winkeliersvereniging meer, kost vooral tijd, benaderen op thema’s voorbeeld: ondernemersbelang ligt bij vergunningen
  • Corporaties: Eigen Haard kantoor in de buurt, gebiedsbeheerder, over de visie op de wijk.
  • Zorginstellingen, belangrijke rol in de wijk: Cordaan, mantelzorgers.
  • Welzijnsinstelling: Huis van de Wijk ’t Anker.

Leerproces

‘De positie moet gelijkwaardig zijn, anders werkt dit niet. We willen daarom ook bij de discussie over de kaders betrokken worden.’

De algemene leerpunten met betrekking tot de samenwerking tussen bewoners(groepen) en gemeente in de Sierpleinbuurt en de Tourniairestraat:

  • In de structuur startnotitie konden bewoners zichzelf niet meer terug herkennen
  • Er was een hele krappe tijdlijn, waardoor goed betrekken van bewoners moeilijk werd, gemeente legt drie plannen voor waarop bewoners mogen reageren
  • Bewoners hebben moed nodig om tegen die manier van werken in te gaan
  • Je moet als bewoners de voorwaarde stellen dat je samen het kader bepaalt van de participatie, niet alleen de gemeente of een corporatie
  • Input van de burgers ziet er soms slordig uit, behoeft professionele aanpak.

Ondernemers

‘Soms zijn zelfs de quick wins niet zo snel te regelen als je zou willen’

Jamal Schoute, winkelstraatmanager

De winkelstraatmanager onderzoekt met ondernemers en andere betrokkenen wat er leeft en wat verbetering behoeft en onderneemt daarop acties met betrokken partijen. Hij werkt met de programmamanager aan een integrale aanpak van het hele winkelgebied.

Een winkelstraatmanager wordt gewoonlijk door ondernemers(verenigingen) ingehuurd, maar in de Sierpleinbuurt werkt hij wel in opdracht van de ondernemers, maar wordt betaald door de gemeente, stadsdeel Nieuw West.

Partijen

  • Ondernemers (80 in de Sierpleinbuurt)
  • Bewoners
  • Gemeente: bestuur, diverse diensten, gebiedsteam
  • Vastgoedeigenaren
  • School
  • Welzijnswerk

Taken

  • Aanspreekpunt voor ondernemers
  • Optimaliseren en toekomstbestendig maken ondernemersklimaat door acties op drie gebieden
  1. Veiligheid, je op je gemak voelen
  2. Sociaal, gezelligheid en contact tussen diverse partijen bevorderen
  3. Fysiek, ziet het er netjes en aantrekkelijk uit?

Situatie en acties

Er was een laag veiligheidsgevoel en saamhorigheidsgevoel op het plein:

  • donkere plekken, onderdoorgangen, dode stukken viaduct Lelylaan, achterkant winkelstrips verwaarloosd

> actie: fysieke aanpak donkere stukken

  • veel leerlingen die Sierplein als schoolplein gebruiken (wegens ontbreken van eigen schoolplein), waardoor vervuiling en soms onrust

> actie: overleg met school, leraren lopen in de pauze buiten, lessen over afval en economie

  • ondernemers druk met eigen zaak, financiële nood door Corona, weinig onderling contact ondernemers, de ondernemersvereniging was opgehouden, teleurstelling in t verleden, geen gemeenschappelijke branding

acties:

> individuele gesprekken ondernemers, inventarisatie van wensen, gemeenschapsgevoel proberen te bevorderen door gemeenschappelijke belangen te benoemen

> ondersteuning bij herstart ondernemersvereniging, voordeel voor ondernemers: stem tav gemeente, gemeenschappelijke branding, aanspraak subsidies

> oude vlaggen(masten) opnieuw geïnstalleerd op verzoek ondernemers om gemeenschapsgevoel te bevorderen, winkelgebied markeren (quick win, NM: nou ja quick? 50 mails, telefoontjes in een half jaar)

> schrijven integraal plan met ondernemers en gemeente om structurele afspraken te maken